उत्तर प्रदेश और मध्य प्रदेश की दाल-सब्ज़ी को किसी एक तेल से समझना आसान नहीं है। दोनों बड़े राज्य हैं और इनके अलग-अलग हिस्सों की अपनी खाद्य परंपराएँ हैं। उत्तर प्रदेश में सरसों तेल की परंपरा बहुत मजबूत है। पश्चिमी उत्तर प्रदेश से लेकर पूर्वी हिस्सों तक सरसों तेल का इस्तेमाल घरेलू भोजन में लंबे […]
संक्षिप्त उत्तर बंगाल और मिथिला में मछली को सरसों के तेल में पकाने की परंपरा बहुत पुरानी है। यहाँ सरसों का तेल केवल खाना पकाने का माध्यम नहीं है, बल्कि पकवान के स्वाद और खुशबू का एक अहम हिस्सा है। माछेर झोल हो, सरसों वाली इलिश या मिथिला की पारंपरिक मछली—सरसों का तेल इन व्यंजनों […]
संक्षिप्त उत्तर राजस्थान की रसोई में घी प्राथमिक वसा थी, लेकिन सरसों तेल का उपयोग रोज़ के खाने, अचार और कुछ विशेष पकवानों में पुराने समय से होता आया है। राजस्थान का खाना रेगिस्तानी जलवायु के अनुसार विकसित हुआ — ऊर्जा से भरपूर, लंबे समय तक सुरक्षित रहने वाला, और तीव्र स्वाद वाला। एक नज़र […]
संक्षिप्त उत्तर बिहार का खाना और कच्ची घाणी सरसों तेल एक-दूसरे के बिना अधूरे हैं। लिट्टी-चोखा में कच्चे सरसों तेल की बूंदें, दाल का तड़का, अचार की परंपरा — सब में यही तेल है। जो तेल आपकी दादी के हाथ में होता था, वही तेल बिहार के हर पकवान की आत्मा है। एक नज़र […]
लाकडी घाणा तेल म्हणजे पारंपरिक पद्धतीने, उष्णता न लावता बीजांपासून काढलेले तेल. हे तेल आपल्या आहारात आणि रोजच्या आयुष्यात खूप फायदेशीर आहे. आधुनिक रिफाइंड तेलांपेक्षा लाकडी घाणा तेल नैसर्गिक पोषक तत्वांनी भरलेले असते, त्यामुळे ते हृदय, त्वचा, केस आणि इतर आरोग्याच्या बाबतीत अत्यंत उपयुक्त आहे. लाकडी घाणा तेल – विशेषत: का वापरावे? नैसर्गिक पोषकतत्त्वे जतन […]
आपल्या भारतीय संस्कृतीत केस हे फक्त सौंदर्याचं प्रतीक नाहीत, तर आरोग्याचंही निदर्शक मानले गेले आहेत. दाट, काळेभोर, लांब आणि चमकदार केस ही प्रत्येक स्त्री-पुरुषाची इच्छा असते. मात्र आजच्या धकाधकीच्या जीवनशैलीमुळे, असंतुलित आहारामुळे आणि प्रदूषणामुळे केसांच्या समस्या वाढल्या आहेत. केसगळती, कोंडा, खाज सुटणे, केसांची चमक कमी होणे किंवा अकाली पांढरे होणे या समस्या जवळजवळ प्रत्येक घरात […]
लाकडी घाणा पद्धत ही प्राचीन आणि नैसर्गिक पद्धत आहे. यात बियाणे किंवा फळे थेट आधुनिक धातूच्या प्रेसमध्ये दाबली जातात. या प्रक्रियेत घर्षणामुळे थोडं उष्णता निर्माण होतं, पण बियाणे आधी उकळले जात नाहीत. त्यामुळे त्यातील पौष्टिक घटक, सुगंध आणि नैसर्गिक चव तशीच टिकून राहते. मोठ्या प्रमाणावर तयार होणाऱ्या रिफाइंड तेलात solvent extraction नावाची रासायनिक पद्धत वापरली […]
शेंगदाण्याचे महत्व शेंगदाणा हा आपल्या दैनंदिन आयुष्यातील सर्वाधिक खाल्ला जाणारा कडधान्य प्रकार आहे. याला प्रादेशिक भाषांमध्ये कडदाणा, भुईमूग, गोट्या, पिकानट, मनीलाकोट्टई अशा नावांनी ओळखले जाते. शेंगदाण्यापासून लाकडी घाण्यातून काढलेले शेंगदाणा तेल (Cold Pressed Groundnut Oil) हे पोषणमूल्यांनी समृद्ध आणि औषधी गुणांनी भरलेले आहे. शेंगदाणा तेल का महत्वाचे? शेंगदाणा तेलात असंख्य जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटीऑक्सिडंट्स आहेत. […]
आता बदला निखळ तेलाकडे: स्वादिष्ट चव आणि आरोग्यासाठी प्रमाणित लाकडी घाणा तेल आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीमध्ये आपण आरोग्याकडे पुरेसं लक्ष देऊ शकत नाही. झटपट खाणं, प्रक्रिया केलेले पदार्थ आणि शुद्धीकरणाच्या नावाखाली पोषणमूल्य गमावलेली तेलं आपल्या स्वयंपाकघरात सहज पोहोचली आहेत. यामुळे चव तर हरवलीच आहे, पण त्याहून महत्त्वाचं म्हणजे आपल्या आरोग्यावर मोठं संकट ओढवलं आहे. अशा वेळी […]
कोल्ड प्रेस्ड नारळ तेल आणि व्हर्जिन नारळ तेल यामधला फरक नारळ तेल आपल्या आयुष्यात किमान एकदा तरी आपण केसांवर किंवा त्वचेवर नारळ तेल लावलेलेच आहे. पूर्वीच्या काळात आपल्या आजी-आई घरच्या घरी नारळ तेल तयार करत असत. पण आजकाल वेळेअभावी आपण हे तयार स्वरूपात बाजारातून आणणे पसंत करतो. सुपरमार्केटमध्ये नारळ तेलाच्या अनेक ब्रँड्स आणि प्रकार उपलब्ध […]
