सारांश
यूएसडीए (USDA) च्या माहितीनुसार, एका चमचाभर नारळाच्या तेलातील पोषणमूल्य खालीलप्रमाणे आहे:
| घटक | मात्रा |
|---|---|
| ऊर्जा (कॅलरीज) | ४० |
| चरबी | ४.५ ग्रॅम |
| सोडियम | ० मिलीग्रॅम |
| कार्बोहायड्रेट्स | ० ग्रॅम |
| तंतू (फायबर) | ० ग्रॅम |
| साखर | ० ग्रॅम |
| प्रथिने | ० ग्रॅम |
म्हणजेच नारळाच्या तेलात मुख्यत्वे फक्त चरबीच असते, इतर प्रमुख पोषकतत्त्वांचा त्यात अभाव असतो.
हा गोडसर सुगंध असलेला उष्णकटिबंधीय प्रदेशातील तेल अनेक आरोग्यदायी गुणधर्मांसाठी प्रसिद्ध आहे. यात वजन कमी होणे, मधुमेह नियंत्रण सुधारणा, तसेच रोगप्रतिकारशक्ती वाढ यांचा समावेश होतो.
तथापि, मानवावर झालेले वैद्यकीय संशोधन अजून मर्यादित असल्याने याचे सर्व फायदे निश्चितपणे सिद्ध झालेले नाहीत.
संशोधकांच्या मते नारळाच्या तेलात मध्यम साखळीतील ट्रायग्लिसराइड्स (MCTs) आढळतात. या प्रकारची चरबी शरीरात सहज शोषली जाते व ऊर्जा निर्मितीसाठी जलद वापरली जाते.
तरीदेखील लॉरिक आम्ल हे शरीरात लांब साखळी चरबीप्रमाणे (Long-chain fatty acid) वागते का याबाबत अजून वाद आहे.
नारळाच्या तेलाचे समर्थक असे सांगतात की हे एचडीएल (चांगले कोलेस्टेरॉल) वाढवू शकते. त्यामुळे चीज, लोणी किंवा मांसातील संतृप्त चरबीपेक्षा हे हृदयासाठी चांगले मानले जाते.
परंतु, काही मोठ्या संशोधनांमध्ये असे आढळले की जास्त चांगले कोलेस्टेरॉल असणे नेहमीच हृदयासाठी हितकारक ठरते असे नाही. त्यामुळे या मुद्द्यावर अजूनही चर्चा सुरु आहे.
लाकडी घाण्यातून काढलेले (कोल्ड प्रेस्ड) कच्चे नारळतेल अँटिऑक्सिडंट्सने समृद्ध असते. अलीकडील संशोधनानुसार हे तेल व्यायामामुळे किंवा दीर्घकाळ चालणाऱ्या सर्दीमुळे होणारा ताण कमी करण्यास उपयुक्त ठरते.
काही संशोधकांचा विश्वास आहे की अशा प्रकारचे नारळतेल उदासी (Depression) कमी करण्यासाठीही उपयोगी पडू शकते.
अनेक लोक नारळाचे तेल केसांमध्ये लावतात. यामुळे केसांना नैसर्गिक चमक येते तसेच तुटणे किंवा नुकसान होण्यापासून संरक्षण मिळते.
नारळाचे तेल इतर खनिज तेलांच्या तुलनेत टाळूमध्ये अधिक खोलवर शोषले जाते. त्यामुळे केसांना योग्य पोषण मिळते.
नारळाचे तेल हे नैसर्गिक आर्द्रक (Moisturizer) म्हणूनही वापरले जाते. कोरडी, खरखरीत त्वचा मऊ करण्यासाठी हे उपयुक्त आहे.
काही लोक हे तेल फाटलेले ओठ, कोरडी टाच किंवा कोरडे कोपर यांवर लावतात.
नारळाच्या तेलातील एमसीटी सहज पचतात. त्यामुळे याचा मध्यम प्रमाणात उपयोग केल्यास पचनक्रिया सुधारण्यास मदत होते.
लॉरिक आम्लामुळे शरीरात मोनोलॉरिन नावाचे संयुग तयार होते. हे संयुग जीवाणू, विषाणू आणि बुरशीविरुद्ध लढण्यास मदत करू शकते.
जरी नारळाच्या तेलाचे अनेक फायदे सांगितले जात असले तरीही यामध्ये संतृप्त चरबीचे प्रमाण खूप जास्त (९०% पर्यंत) असते.
अति प्रमाणात सेवन केल्यास हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो. म्हणून, दररोज मर्यादित प्रमाणात (१–२ चमचे) वापरणेच आरोग्यासाठी योग्य आहे.
Cold Pressed Coconut Oil / Nariyal Tel – 100% Pure, Unrefined, Perfect for Healthy Cooking, Heart Health, Boosting Immunity & Metabolism - 200 ml
नारळाचे तेल हे पौष्टिक घटकांनी युक्त असून पारंपरिक भारतीय स्वयंपाक, औषधोपचार व सौंदर्योपचारात याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग होतो.
याचे योग्य प्रमाणात सेवन केल्यास पचन, रोगप्रतिकारशक्ती, त्वचा व केसांची निगा राखण्यास मदत मिळते. परंतु अतिसेवन केल्यास हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो.
म्हणूनच, नारळाचे तेल आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरवायचे असल्यास ते लाकडी घाण्यातून काढलेले (कोल्ड-प्रेस्ड), शुद्ध आणि प्रमाणित स्वरूपातच वापरावे.
