Finding the Right Cooking Oil: Why Wood-Pressed Oils Stand Out Finding the right cooking oil…
आणि देवाकोट्टाईच्या लांब बस प्रवासात घेतलेले गरम, खारट दाणे… दक्षिण भारतातला हा पारंपरिक,
पण अतिशय पौष्टिक नाश्ता आहे. कच्च्या शेंगदाण्यांपेक्षा उकडलेले शेंगदाणे शरीरासाठी अधिक हितकारक मानले जातात.
संशोधन काय सांगते?
अलाबामा A & M युनिव्हर्सिटीतील संशोधकांनी विविध प्रकारचे शेंगदाणे (कवचासकट कच्चे व्हर्जिनिया,
कच्चे दाणे, व्यापारी पद्धतीने उकडलेले) तपासले. कवचासकट उकळल्यावर अर्कातील अँटिऑक्सिडंट्स—विशेषतः आयसोफ्लेव्होन्स—
लक्षणीय वाढले. निष्कर्ष: उकडण्यामुळे कच्च्यांच्या तुलनेत अँटिऑक्सिडंट्स अनेक पटींनी जास्त मिळू शकतात.
१०० ग्रॅम उकडलेल्या शेंगदाण्यांतील पोषणमूल्य
| पोषकतत्त्व | प्रमाण (per 100g) |
|---|---|
| कॅलरी | 318 kcal |
| एकूण फॅट | 22 g |
| — संतृप्त फॅट | 3.1 g |
| — पॉलीअनसॅच्युरेटेड फॅट | 7 g |
| — मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅट | 11 g |
| कोलेस्टेरॉल | 0 mg |
| सोडियम | 751 mg |
| पोटॅशियम | 180 mg |
| एकूण कार्बोहायड्रेट | 21 g |
| — डायटरी फायबर | 9 g |
| — साखर | 2.5 g |
| प्रोटीन | 14 g |
| कॅल्शियम | 5% DV |
| लोह | 5% DV |
| व्हिटॅमिन B6 | 10% DV |
| मॅग्नेशियम | 25% DV |
आरोग्य फायदे
हृदयासाठी हितावह
उकडलेल्या शेंगदाण्यांमधील मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅट्स हृदयासाठी चांगले. उकडताना कवचातून
अँटिऑक्सिडंट्स बाहेर येऊन प्रमाण वाढते. दररोज माफक प्रमाणात सेवन हृदयरोगाचा धोका कमी करण्यास मदत करू शकते;
पोटॅशियम हृदयाची लय स्थिर ठेवते.
हाडे व दात मजबूत
अर्धा कप उकडलेल्या शेंगदाण्यांत मॅग्नेशियम व फॉस्फरस लक्षणीय प्रमाणात मिळतात—हाडे व दातांच्या मजबुतीसाठी आवश्यक.
स्नायूंना साथ
मॅग्नेशियम व फॉस्फरस नस-कार्य व स्नायूंचे आकुंचन-प्रसरण समर्थित करतात; सक्रिय जीवनशैली व खेळाडूंसाठी उपयुक्त.
जस्त जखमभरण्यास मदत करतो.
केसांच्या वाढीसाठी
प्रथिने व अमिनो अॅसिड्स केसांच्या मुळांना पोषण देऊन वाढीस सहाय्य करतात.
ऊर्जा व वजन नियंत्रण
प्रथिनांनी समृद्ध असल्यामुळे जास्त तृप्ती मिळते—मील्समधल्या वेळेस स्नॅक म्हणून घेतल्यास अनावश्यक खाणे कमी होऊ शकते.
गर्भधारणेत फोलेटचा आधार
उकडलेले शेंगदाणे फॉलिक अॅसिडने समृद्ध—गर्भाच्या विकासासाठी महत्त्वाचे आणि जन्मदोषांचा धोका कमी करण्यास उपयुक्त.
उकडलेले शेंगदाणे कसे बनवायचे?
साहित्य
- कच्चे शेंगदाणे – १ कप
- पाणी – २ कप
- मीठ – ¼ चमचा
कृती
- कुकरमध्ये शेंगदाणे, पाणी व मीठ घाला.
- झाकण लावून उच्च आचेवर १ शिट्टी येऊ द्या.
- गॅस बंद करून कुकर थंड होऊ द्या; दाणे मऊ झाले पाहिजेत.
- गरज असल्यास अजून १ शिट्टी मंद आचेवर घ्या.
- उकळलेल्या पाण्यालाही चव असते—टाकू नका; त्यातच सर्व्ह करा.
निष्कर्ष
उकडलेले शेंगदाणे हा चविष्ट आणि आरोग्यदायी नाश्ता—अँटिऑक्सिडंट्स, प्रथिने, खनिजे व जीवनसत्त्वांचा उत्तम स्रोत.
हृदय, हाडे, स्नायू, केस, गर्भधारणा आणि वजन नियंत्रणासाठी फायदेशीर. साध्या मीठाच्या पाण्यात उकळा आणि आनंद घ्या!








