Finding the Right Cooking Oil: Why Wood-Pressed Oils Stand Out Finding the right cooking oil…
मोहरीचे तेल विरुद्ध शेंगदाण्याचे तेल – कोणते तेल आरोग्यासाठी उत्तम?
भारतामध्ये स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या तेलांमध्ये मोहरीचे तेल (Mustard Oil) आणि शेंगदाण्याचे तेल (Groundnut Oil) यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो. दोन्ही तेलं आरोग्यदायी असून त्यांच्या चव, उपयोग आणि पोषणमूल्यांमध्ये फरक आहे.
या लेखात आपण मोहरीचे तेल vs शेंगदाण्याचे तेल यांचा सविस्तर आढावा घेणार आहोत.
मोहरीचे तेल (Mustard Oil) – पारंपरिक आणि औषधी गुणांनी समृद्ध
मोहरीच्या बियांपासून तयार होणारे हे तेल भारतातील पारंपरिक स्वयंपाकघरात आणि आयुर्वेदिक उपचारांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.
मोहरीचे तेल कसे तयार होते?
मोहरीच्या बियांपासून दोन प्रकारे तेल काढले जाते:
- फॅटी व्हेजिटेबल ऑइल – बिया दाबून मिळणारे.
- एसेन्शियल ऑइल – बिया वाटून, पाण्यात मिसळून आणि डिस्टिलेशन करून मिळणारे.
मोहरीच्या तेलाचे फायदे
- पदार्थांना झणझणीत व चविष्ट बनवते
- हृदयासाठी उपयुक्त (MUFA ने समृद्ध)
- रक्ताभिसरण सुधारते
- त्वचेच्या समस्या जसे की कोरडेपणा, टाचांचे तडे कमी करते
- केसांची वाढ सुधारते
- अंगदुखी, स्नायू दुखणे कमी करण्यासाठी मसाजसाठी उपयुक्त
- सर्दी-खोकल्यावर आराम
मोहरीच्या तेलाचे दुष्परिणाम
- एर्युसिक अॅसिड प्रमाण जास्त असल्यास हृदयावर नकारात्मक परिणाम
- कच्चे मोहरीचे तेल त्वचेला त्रास देऊ शकते
- काही लोकांना अॅलर्जी होऊ शकते
- अति सेवन टाळावे
सुरक्षित वापरासाठी नेहमी कोल्ड-प्रेस्ड, फूड-ग्रेड मोहरीचे तेल मर्यादित प्रमाणात वापरा.
शेंगदाण्याचे तेल (Groundnut Oil) – सौम्य, पौष्टिक आणि बहुपयोगी
शेंगदाण्याचे तेल हे शेंगदाण्यांपासून थंड दाब पद्धतीने (Cold-Pressed) काढले जाते. हे तेल व्हिटॅमिन ई, अँटिऑक्सिडंटस् आणि हृदयासाठी चांगले असणारे फॅटस् ने समृद्ध आहे.
शेंगदाण्याच्या तेलाचे फायदे
- हृदय आरोग्यासाठी उत्तम – एलडीएल कोलेस्टेरॉल कमी करण्यास मदत
- ऊर्जा वाढवते
- त्वचेसाठी उपयुक्त – कोरडेपणा, एक्झिमा यावर मदत
- केस मऊ व मजबूत होतात
- अँटिऑक्सिडंटस् मुळे शरीरातील पेशींचे रक्षण
- तळण, परतणे, बेकिंगसाठी योग्य (High Smoke Point)
- दैनंदिन वापरासाठी सौम्य व हलके
शेंगदाण्याच्या तेलाचे विशेष गुण
- यात कोलेस्टेरॉल नसते
- नैसर्गिक शेंगदाण्याची सौम्य चव
- भारतीय स्वयंपाकासाठी आदर्श
मोहरीचे तेल विरुद्ध शेंगदाण्याचे तेल – तुलना
| वैशिष्ट्य | मोहरीचे तेल (Mustard Oil) | शेंगदाण्याचे तेल (Groundnut Oil) |
|---|---|---|
| चव | तिखटसर, झणझणीत | सौम्य, शेंगदाण्याची चव |
| स्मोक पॉईंट | जास्त – डीप फ्रायसाठी उत्तम | जास्त – तळण, परतणे, बेकिंगसाठी योग्य |
| आरोग्य फायदे | रक्ताभिसरण, त्वचा, केस, हृदयासाठी | हृदय, त्वचा व केसांसाठी उपयुक्त |
| धोके | एर्युसिक अॅसिड – अति सेवन धोकादायक | विशेष धोका नाही, माफक सेवन आवश्यक |
| वापर | मसाज, औषधोपचार, लोणचं, भाज्या | दैनंदिन स्वयंपाक, तळण, बेकिंग |
कोणते तेल वापरावे?
Cold Pressed Groundnut Oil / Peanut Oil / Mungfali Oil - 100% Natural, Unrefined & Heart-Healthy Groundnut Cooking Oil with High Smoke Point - 200 ml
मोहरीचे तेल – जर तुम्हाला झणझणीत चव, मसाज आणि पारंपरिक उपयोग हवे असतील तर.
शेंगदाण्याचे तेल – दैनंदिन स्वयंपाक, तळण किंवा परतणासाठी आदर्श.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, एकाच प्रकारचे तेल सतत वापरण्याऐवजी दर महिन्याला तेल बदलणे अधिक फायदेशीर ठरते. कधी मोहरी, कधी शेंगदाणा, तर कधी सूर्यफूल किंवा ऑलिव्ह तेल वापरल्याने शरीराला विविध पोषक तत्वे मिळतात.
निष्कर्ष
Cold Pressed Kachi Ghani Mustard Oil / Sarson ka Tel - 100% Natural, Unrefined & Perfect for Healthy, Digestive-Friendly Cooking - 15 Litres
मोहरीचे तेल आणि शेंगदाण्याचे तेल ही दोन्ही आपल्या आहार आणि परंपरेचा अविभाज्य भाग आहेत.
मोहरीचे तेल परंपरेशी जोडलेले, औषधी आणि झणझणीत.
शेंगदाण्याचे तेल सौम्य, दैनंदिन स्वयंपाकासाठी हलके आणि पौष्टिक.
आरोग्य टिकवण्यासाठी महत्त्वाचे म्हणजे तेलाचे प्रमाण नियंत्रित ठेवणे आणि नियमितपणे तेल बदलणे.
संबंधित वाचन:
[शेंगदाण्याच्या तेलाचे आश्चर्यकारक फायदे]
[परिष्कृत तेल vs मोहरीचे तेल]
[कोल्ड-प्रेस्ड तेल का उत्तम मानले जाते?]
