What is Cold Pressed Peanut Oil Cold Pressed Peanut Oil is obtained organically or extracted…
आरोग्यदायी स्वयंपाकासाठी तेलांचे तक्ता
स्वयंपाक करताना तेलाची निवड ही केवळ चवपुरती मर्यादित नाही, तर ती तुमच्या आरोग्याशी थेट संबंधित आहे. तेल म्हणजे फॅट (स्निग्ध पदार्थ) आणि शरीराला ऊर्जा देणारा महत्त्वाचा घटक आहे. परंतु, कोणतेही तेल वापरले तरी त्यातील उर्जा त्याचप्रमाणेच राहते. त्यामुळे किमान तेल वापरणे आणि तरीही चव आणि पोषण मिळवणे महत्त्वाचे ठरते.
या लेखात आम्ही तुम्हाला तेलांच्या प्रकारांपासून ते त्यांचे स्मोक पॉइंट, पोषणतत्त्व आणि योग्य वापर यापर्यंत सर्व माहिती देणार आहोत, ज्यामुळे तुम्ही तुमच्या स्वयंपाकात योग्य निर्णय घेऊ शकता.
१. तेलांची विविधता – फायदे आणि धोके
किचनमध्ये अनेक प्रकारची तेलं ठेवणे आकर्षक वाटू शकते, परंतु सर्व तेलांवर उष्णता, प्रकाश आणि हवा यांचा परिणाम होतो. त्यामुळे त्यांची चव आणि पोषण कमी होऊ शकते.
सर्वोत्तम मार्ग: फक्त एक-दोन प्रकारची तेलं वापरा, अंधाऱ्या आणि थंड जागी साठवा.
विशेष टिप: ग्रेपसीड आणि वॉलनट तेल फ्रिजमध्ये साठवा, कारण ते पटकन खराब होतात.
२. स्मोक पॉइंट (Smoke Point) – का महत्त्वाचे?
स्मोक पॉइंट म्हणजे तेल जिथे धूर येऊ लागतो आणि विषारी मुक्त रॅडिकल्स तयार होतात. या मुक्त रॅडिकल्स तुमच्या शरीरासाठी हानिकारक ठरू शकतात.
जास्त रिफाइंड तेलांचे स्मोक पॉइंट जास्त असते.
उच्च स्मोक पॉइंट असलेली तेलं: व्हेगिटेबल तेल, पीनट तेल, तिळाचे तेल.
लक्षात ठेवा: वापरलेले तेल (strain करून पुन्हा वापरलेले) त्याची गुणवत्ता गमावते.
३. उच्च स्मोक पॉइंट तेलं
Searing, Browning, Frying साठी उत्तम
| तेल | मोनोसॅचुरेटेड % | पॉलिसॅचुरेटेड % | सॅचुरेटेड % | वैशिष्ट्ये |
|---|---|---|---|---|
| Almond | 65 | 28 | 7 | Nutty flavor |
| Avocado | 65 | 18 | 17 | Sweet aroma |
| Hazelnuts | 82 | 11 | 7 | Strong taste |
| Palm | 38 | 10 | 52 | High in saturated fat |
| Sunflower | 79 | 7 | 14 | High oleic, rich in monounsaturated fats |
| Light olive oil | 78 | 8 | 14 | हलका रंग |
४. मध्यम-उच्च स्मोक पॉइंट तेलं
Baking, Oven Cooking, Stir-frying साठी योग्य
| तेल | मोनो % | पॉलि % | सॅचुरेटेड % | वैशिष्ट्ये |
|---|---|---|---|---|
| Canola | 62 | 31 | 7 | Low omega-3 |
| Grapeseed | 17 | 73 | 10 | High omega-6 |
| Macadamia nut | 84 | 3 | 13 | Strong taste |
| Light virgin oil | 78 | 8 | 14 | Good choice |
| Peanut | 48 | 34 | 18 | Stir-frying साठी उत्तम |
५. मध्यम स्मोक पॉइंट तेलं
हलके sautéing, sauces
